โซลิแทร์ดีต่อสมองไหม? ประโยชน์ที่แท้จริง

ดี ในแบบที่พอประมาณ โซลิแทร์คือการฝึกสมาธิต่อเนื่องและความจำใช้งานแบบไม่เครียด: คุณจำตำแหน่งไพ่ไว้ในหัว วางแผนล่วงหน้าไม่กี่ตา และจดจ่ออยู่กับงานเดียวได้สิบนาที และคนส่วนใหญ่พบว่ามันเป็นวิธีผ่อนคลายที่พึ่งพาได้ แต่ไม่ใช่วิธีที่พิสูจน์แล้วว่าป้องกันการเสื่อมถอยของสมอง เพิ่ม IQ หรือรักษาสิ่งใดที่ควรให้แพทย์รักษา ไม่ว่าร้านแอปจะสื่อเป็นนัยอย่างไรก็ตาม

ประโยชน์เหล่านี้มาจากวิธีที่เกมถูกสร้างขึ้น เกมมือถือส่วนใหญ่ขับเคลื่อนด้วยแรงกดดันทางสังคมและสิ่งเร้าที่เพิ่มขึ้นเรื่อยๆ ส่วนโซลิแทร์เป็นโจทย์ปิดที่ไม่มีคู่แข่งและไม่มีผู้ชม สิบหัวข้อด้านล่างพูดถึงประโยชน์ทีละข้อ และบอกด้วยว่าแต่ละข้อมีขอบเขตแค่ไหน

1. ช่วยเพิ่มสมาธิและการจดจ่อ

เกมโซลิแทร์ต้องใช้ความสนใจของคุณทั้งหมด แม้จะไม่รู้สึกว่าหนักก็ตาม การติดตามตำแหน่งไพ่ การวางแผนตาเดินที่ถูกกติกา และการคาดว่าไพ่ใบต่อไปที่เปิดจากกองไพ่จั่วจะเปิดทางให้อะไร ทั้งหมดนี้ต้องใช้การจดจ่ออย่างต่อเนื่อง คุณชนะโซลิแทร์ไม่ได้ถ้าครึ่งหนึ่งดูทีวีอยู่และแค่เหลือบมองไพ่ทุกๆ ไม่กี่วินาที

การจดจ่อกับงานเดียวแบบนั้นหาได้ยากท่ามกลางการแจ้งเตือนและการสลับแท็บ และเกมโซลิแทร์หนึ่งเกมคือการฝึกสิ่งนั้นสิบนาที นิสัยนี้จะติดไปถึงการทำงานหรือการอ่านหรือไม่ เป็นสิ่งที่เกมไพ่สัญญาไม่ได้ แต่สิบนาทีของการจดจ่อนั้นเป็นของจริงไม่ว่าจะอย่างไร

2. สร้างและฝึกความจำระยะสั้น

การเล่นโซลิแทร์ให้ได้ผลต้องจำว่าไพ่ใบไหนอยู่ตรงไหน: กองไพ่คว่ำกองไหนซ่อนไพ่ที่คุณต้องการ ไพ่ใบไหนผ่านกองไพ่ทิ้งไปแล้ว และดอกไหนนำหน้าหรือตามหลังอยู่บนกองฐาน นี่คือการใช้ความจำอย่างกระตือรือร้น ไม่ใช่การรับข้อมูลแบบเฉื่อยๆ

ความจำใช้งานคือกระดาษทดระยะสั้นที่คุณใช้จำเบอร์โทรศัพท์หรือทำตามสูตรอาหาร โซลิแทร์พึ่งพามันตลอดเวลา และทุกกระดานตั้งโจทย์ใหม่ จึงไม่กลายเป็นการทำซ้ำแบบท่องจำ นั่นอธิบายว่าเกมต้องการอะไรจากคุณ แต่ไม่ใช่หลักฐานว่าความจำของคุณจะดีขึ้นอย่างวัดผลได้ และเราจะไม่อ้างแบบนั้น

3. พัฒนาการคิดเชิงกลยุทธ์และการวางแผน

ทุกตาเดินในโซลิแทร์คือการตัดสินใจ และหลายการตัดสินใจส่งผลต่อเนื่องเป็นทอดๆ ควรส่งไพ่ 4 โพแดงขึ้นกองฐานตอนนี้ หรือเก็บไว้ในกองเล่นที่มันกำลังทับไพ่คว่ำอยู่? ควรเติมคอลัมน์ว่างด้วย K ทันที หรือรอให้ชุดไพ่ที่ดีกว่าปรากฏ? นี่คือคำถามด้านการวางแผนเชิงกลยุทธ์จริงๆ และคำตอบเป็นตัวตัดสินกระดานนั้น

การตัดสินใจที่มีผลตามมาภายใต้ความไม่แน่นอนแบบนี้ปรากฏในทุกที่ที่การกระทำหนึ่งส่งผลต่อเนื่อง ตั้งแต่การวางแผนสัปดาห์ทำงานไปจนถึงการจัดการเงิน โซลิแทร์เป็นที่ฝึกคิดล่วงหน้า ชั่งข้อดีข้อเสีย และเรียนรู้จากผลลัพธ์โดยไม่มีอะไรต้องเสีย คู่มือการชนะโซลิแทร์ด้วยตาเดินที่น้อยลงของเราแสดงให้เห็นว่ากระดานเดียวบรรจุการวางแผนได้มากแค่ไหน

4. ช่วยคลายเครียดได้จริง

การคลายเครียดคือประโยชน์ที่ผู้เล่นส่วนใหญ่สังเกตเห็นเป็นอย่างแรก โซลิแทร์ทำหน้าที่เป็นการเบี่ยงความสนใจที่มีโครงสร้าง: ดึงดูดพอที่จะดึงความสนใจออกจากความคิดกังวล แต่ไม่หนักจนสร้างความเครียดขึ้นมาเอง

จังหวะของการเล่นไพ่ ทั้งการจั่ว การประเมิน และการย้าย สร้างวงจรที่ผู้เล่นหลายคนบรรยายว่าเหมือนการทำสมาธิ ต่างจากเกมแอ็กชันที่เร้าอะดรีนาลีน หรือเกมแข่งขันทางสังคมที่กระตุ้นความกังวลเรื่องผลงาน โซลิแทร์เป็นประสบการณ์ส่วนตัวที่ไม่กดดัน ไม่มีใครตัดสินการเล่นของคุณ ไม่มีคู่แข่งแบบเรียลไทม์ให้เอาชนะ และไม่มีผลใดๆ นอกจากตัวเกมเอง แต่ความสงบนั้นขึ้นอยู่กับเวอร์ชันที่คุณเลือก นาฬิกานับถอยหลังหรือตัวจับเวลาตาเดินจะนำแรงกดดันที่คุณพยายามหนีกลับมาอีก นี่คือเหตุผลที่เรารวบรวมเกมโซลิแทร์ผ่อนคลายที่ไม่มีตัวจับเวลาไว้

นั่นทำให้โซลิแทร์มีประโยชน์ในช่วงเวลาระหว่างกิจกรรม: ไม่กี่นาทีระหว่างประชุมที่เครียด ช่วงผ่อนคลายก่อนนอน หรือการเดินทางที่ไม่อย่างนั้นก็หมดไปกับการเลื่อนฟีด เกมสั้นๆ ช่วยรีเซ็ตความคิดให้คุณสงบกว่าการดูฟีดโซเชียลได้

5. ปลูกฝังความอดทนและความยืดหยุ่นทางอารมณ์

ชื่อภาษาอังกฤษดั้งเดิมของโซลิแทร์คือ Patience ซึ่งแปลว่าความอดทน และนั่นไม่ใช่เรื่องบังเอิญ ตัวเกมให้รางวัลกับการเล่นอย่างอดทนและรอบคอบ และลงโทษการเล่นแบบหุนหันพลันแล่น ผู้เล่นที่รีบเดินโดยไม่คิดมักแพ้เร็วกว่า ส่วนผู้เล่นที่ใช้เวลา ประเมินทางเลือก และยอมรับว่าบางกระดานจะไม่สำเร็จ จะสร้างความทนทานทางอารมณ์ต่อความไม่แน่นอนและความผิดหวังได้จริง

การอยู่กับปัญหา ลองหาทางอย่างเป็นระบบ และยอมรับผลลัพธ์โดยไม่หงุดหงิด เป็นส่วนเล็กๆ ของสิ่งที่คนเรียกว่าความยืดหยุ่นทางใจ และทุกกระดานต้องการสิ่งเหล่านี้ เกมยังทำให้คุณคุ้นเคยกับความคิดที่ว่าบางปัญหาแก้ไม่ได้ไม่ว่าจะเล่นดีแค่ไหน นั่นเป็นสิ่งที่มีประโยชน์ที่จะฝึกในที่ที่สิ่งที่ต้องเสี่ยงมีแค่ไพ่หนึ่งสำรับ

6. เสริมการจดจำรูปแบบ

ผู้เล่นโซลิแทร์ที่มีประสบการณ์จะมีสายตามองรูปแบบไพ่ที่มือใหม่ไม่มี พวกเขาเห็นการจัดกระดานที่อันตราย มองเห็นลำดับการเดินหลายตาได้เร็ว และรู้สึกได้ว่าตาไหนจะช่วยหรือทำร้ายตำแหน่งของตัวเอง การจดจำรูปแบบด้วยสายตานี้คือทักษะที่ชัดเจนที่สุดที่เกมสร้างขึ้น และพัฒนาได้เร็วเมื่อฝึก

ทักษะนี้จะนำไปใช้นอกเกมได้แค่ไหนยังเป็นคำถามที่ไม่มีคำตอบ เราจึงไม่อวดเกินจริง สิ่งที่ชัดเจนคือการสร้างทักษะนี้รู้สึกเหมือนการเล่น ไม่ใช่การทำงาน โซลิแทร์แต่ละรูปแบบฝึกทักษะนี้ต่างกัน คู่มือโซลิแทร์ยอดนิยม 10 ประเภทของเราจึงเป็นจุดเริ่มที่ดีในการหาแบบที่ท้าทายคุณที่สุด

7. ช่วยให้กิจวัตรก่อนนอนสงบลง

การดูหน้าจอก่อนนอนไม่ใช่เรื่องดีนัก และเกมไพ่ไม่ได้เปลี่ยนสิ่งนั้น แต่สิ่งที่คุณทำบนหน้าจอก็สำคัญเช่นกัน ข่าว ฟีดโซเชียล และเกมแอ็กชันเร็วๆ ถูกสร้างมาเพื่อกระตุ้นคุณไม่หยุด ส่วนโซลิแทร์ขอให้ส่วนแก้ปัญหาของสมองทำสิ่งที่สงบและมีจุดจบ ใกล้เคียงกับปริศนาอักษรไขว้มากกว่าฟีด

ผู้เล่นจำนวนมากใช้เกมสั้นๆ ตอนเย็นเพื่อออกจากโหมดทำงานก่อนนอน เคล็ดลับคือเล่นแบบสงบ ไม่ไล่ล่าชัยชนะ ซึ่งหมายถึงพร้อมหยุดหลังแพ้ได้ง่ายพอๆ กับหลังชนะ ถ้าคุณเล่นบนโทรศัพท์ตอนกลางคืน ให้ลดความสว่างลง และตัดสินใจว่าจะหยุดเมื่อไรก่อนเริ่มเล่น

8. การใช้ความคิดที่เข้าถึงได้ทุกวัย

โซลิแทร์เรียนรู้ได้ง่ายทุกวัย เด็กเรียนกติกาพื้นฐานของคลอนไดค์หรือ TriPeaks ได้ในไม่กี่นาที และกลยุทธ์ก็ยังน่าสนใจสำหรับผู้ใหญ่และผู้สูงวัยไปอีกหลายสิบปี มีเกมไม่มากที่ต้องใช้ความคิดจริงๆ ได้ในช่วงวัยที่กว้างขนาดนั้น

สำหรับผู้สูงวัย นี่เป็นหนึ่งในวิธีที่ง่ายที่สุดในการรักษานิสัยประจำวันที่ต้องใช้การวางแผนและความจำ รายงานของ National Academies ปี 2017 เรื่อง Preventing Cognitive Decline and Dementia พบว่าหลักฐานเกี่ยวกับการฝึกความคิดน่าสนใจแต่ยังสรุปไม่ได้ และหลักฐานนั้นส่วนใหญ่มาจากโปรแกรมฝึกที่มีโครงสร้าง ไม่ใช่จากเกม เราไม่ทราบว่ามีงานวิจัยใดแสดงว่าโซลิแทร์โดยเฉพาะช่วยป้องกันการเสื่อมถอยของสมอง จึงควรมองว่าเป็นนิสัยที่สนุก ไม่ใช่การรักษา เรื่องเดียวกันนี้ใช้กับเกมไพ่ตระกูลอื่นด้วย: หลายเกมใน20 เกมไพ่สนุกๆ สำหรับผู้เล่น 2 คนที่เราเขียนถึงไว้ เป็นเกมที่ปู่ย่าตายายกับหลานเล่นด้วยกันอย่างมีความสุขโดยใช้ไพ่สำรับเดียว

9. ส่งเสริมกิจกรรมดิจิทัลที่ดีต่อสุขภาพ

เวลาบนโทรศัพท์ไม่ได้เหมือนกันทั้งหมด เส้นแบ่งที่มีประโยชน์อยู่ระหว่างการรับข้อมูลแบบเฉื่อย (เลื่อนฟีด ดูวิดีโอ) กับการมีส่วนร่วมอย่างกระตือรือร้น (แก้โจทย์ สร้างสรรค์ วางแผน) โซลิแทร์อยู่ฝั่งกระตือรือร้นอย่างชัดเจน: แทนที่จะรับเนื้อหาที่ไหลเข้ามา คุณกำลังตัดสินใจ เก็บข้อมูลไว้ในความจำ และวางแผนล่วงหน้า

ดังนั้นถ้ายังไงคุณก็จะหยิบหน้าจอขึ้นมาในช่วงว่างสั้นๆ นั้นอยู่แล้ว โซลิแทร์คือการใช้เวลานั้นที่ดีกว่าฟีด คุณจบรอบด้วยความรู้สึกว่าได้ทำอะไรบางอย่างเสร็จ แทนที่จะรู้สึกว่าถูกป้อนอะไรบางอย่างเข้ามา

10. มอบความพึงพอใจจากการทำสำเร็จ

การชนะเกมโซลิแทร์ โดยเฉพาะเกมที่ยาก ให้ความรู้สึกสำเร็จที่แท้จริง นี่ไม่ใช่เรื่องเล็ก ความพึงพอใจจากการทำสำเร็จคือความรู้สึกว่าได้ลงมือกับปัญหา ฝ่าฟัน และคลี่คลายมันได้ เมื่องานจำนวนมากรู้สึกไม่มีที่สิ้นสุดหรือคลุมเครือ เกมไพ่ที่มีเงื่อนไขชนะชัดเจนก็มอบเส้นเรื่องที่จบอย่างสมบูรณ์

แม้กระดานที่แพ้ก็ให้ความรู้สึกจบในแบบของมัน: กระดานเล่นไปจนจบ คุณทำเต็มที่กับสิ่งที่มี และผลลัพธ์ชัดเจน ไม่มีเรื่องค้างคา การมีจุดเริ่มต้น ตรงกลาง และจุดจบที่แน่นอน คือส่วนหนึ่งที่ทำให้โซลิแทร์น่าพอใจในแบบที่ฟีดซึ่งไม่มีวันจบให้ไม่ได้

เล่นโซลิแทร์อย่างมีสติ

ประโยชน์ที่กล่าวมาข้างต้นมาจากการเล่นอย่างมีสติและมีส่วนร่วม ไม่ใช่จากการเล่นมาราธอน นี่คือแนวทางง่ายๆ บางข้อ:

• ตั้งเวลาก่อนเริ่มเล่นและทำตามนั้น ห้าถึงสิบห้านาทีมักจะพอดี
• เล่นโดยไม่ทำอย่างอื่นไปด้วย ประโยชน์ทางความคิดมาจากการมีส่วนร่วมอย่างจดจ่อ
• ยอมรับกระดานที่ยากอย่างใจเย็น บางการวางไพ่แก้ไม่ได้ ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของเกม ไม่ใช่ความล้มเหลว
• เห็นคุณค่าของกระบวนการ ไม่ใช่แค่ผลลัพธ์ การคิดเชิงกลยุทธ์ระหว่างเล่นคือจุดที่ประโยชน์ส่วนใหญ่อยู่
• ใช้โซลิแทร์เป็นกิจกรรมพักที่ตั้งใจเลือก ไม่ใช่นิสัยหยิบหน้าจอโดยอัตโนมัติ

ทั้งหมดนี้ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์ และเกมไพ่ก็ไม่ใช่การรักษา สิ่งที่มันเป็นได้อย่างแน่นอนคือสิบห้านาทีที่สงบซึ่งต้องการบางอย่างจากคุณ ถ้าอยากใช้เวลานั้นบนโทรศัพท์ Solitaire Castle Royal คือเกม TriPeaks ของเรา: มีมากกว่า 15,000 ด่าน ด่านปกติไม่จับเวลา และไม่ต้องใช้เหรียญเพื่อเริ่มด่าน แต่เป็นเกมแนวไต่ระดับความคืบหน้าที่มีอีเวนต์และรางวัล จึงควรกำหนดจุดหยุดของคุณเอง คุณยังอ่านได้ว่าทำไมคนถึงรักโซลิแทร์ TriPeaks หรืออ่านประวัติเบื้องหลังเกมนี้