Cách thắng solitaire với ít nước đi hơn: 7 chiến thuật và bài luyện tập

Muốn thắng solitaire, hãy lật các lá úp trước mọi thứ khác, đưa Át và lá 2 lên ô đích ngay nhưng giữ lại các lá còn lại, giữ cột trống cho đến khi có một lá K để đặt vào, và chỉ lật chồng bài rút khi đã hết nước đi trên bàn bài. Bốn thói quen đó giúp thắng nhiều ván Klondike hơn bất kỳ mẹo nào, và cũng chính chúng làm giảm số nước đi của bạn, vì mọi nước không lật được lá nào, không giải phóng được cột nào hay không đưa được lá nào lên ô đích đều là nước đi phí. Bài hướng dẫn này mở rộng chúng thành bảy chiến thuật, giải thích số nước đi tối thiểu của một ván thắng và cho bạn luyện tập trên các thế bài thật trong lúc đọc.

Mọi thứ ở đây đều nói về solitaire Klondike, game bảy cột kinh điển mà hầu hết mọi người nghĩ đến khi nói “solitaire”, dù các thói quen tính toán này cũng áp dụng được cho những biến thể khác. Hoàn toàn mới với game? Hãy đọc trước bài Cách chơi Solitaire cổ điển, rồi quay lại đây.

Cách thắng solitaire: bản rút gọn

Nếu chỉ đọc một phần, hãy đọc phần này. Mỗi điểm dưới đây là một trong bảy chiến thuật bên dưới, theo đúng thứ tự bạn nên áp dụng trên một ván chia mới.

1. Lật lá úp trước. Những cột có nhiều lá úp nhất là nơi quyết định ván bài, nên nước đi nào lật được một lá cũng tốt hơn nước đi không lật được lá nào.
2. Giữ cho bàn bài linh hoạt. Di chuyển lá sao cho sau đó bạn còn nhiều nước đi hợp lệ hơn chứ không ít đi, và đừng chôn vùi một lá mà bạn sẽ cần đến.
3. Đưa Át và lá 2 lên, rồi chờ. Sau lá 2, chỉ xây ô đích khi lá đó không còn cần trên bàn bài, vì một lá 3 hay lá 4 đánh lên quá sớm có thể làm mắc kẹt cả một dãy.
4. Đọc chồng bài rút trước khi quyết định. Ở chế độ Rút 3, hãy lật hết một vòng mà không đánh lá nào để xem những lá sắp tới, rồi tính xem bạn muốn lá nào nằm trên cùng chồng bài bỏ.
5. Giữ cả hai màu luôn sẵn có. Nếu cả hai lá 7 đen đều bị vùi, không lá 6 đỏ nào chuyển lên lá 7 được, nên hãy cố giữ cả hai màu đều lộ ở mỗi bậc.
6. Chỉ làm trống một cột khi đã có lá K sẵn sàng cho nó. Cột trống là ô quý giá nhất trên bàn; hãy lấp nó bằng một lá K có dãy giúp bạn tiến lên được.
7. Luyện nhận diện các mẫu hình. Ván chia có thể thắng đều có một hình dạng riêng; các bài luyện trong hướng dẫn này giúp bạn nhận ra nó trong vài giây thay vì vài phút.

Ôn nhanh thuật ngữ

• Bàn bài: bảy cột bài nơi bạn xếp các dãy theo thứ tự giảm dần, xen kẽ đỏ và đen.
• Ô đích: bốn chồng ở khu vực phía trên, nơi mỗi chất được xếp từ Át đến K.
• Chồng bài rút: những lá chưa chia mà bạn lật mỗi lần một hoặc ba lá.
• Chồng bài bỏ: những lá ngửa đã lật từ chồng bài rút và tạm thời chưa dùng được (trừ lá trên cùng).

Chiến thuật 1: biết ưu tiên lá bài

Ý nghĩa

Khi có nhiều nước đi hợp lệ, không phải nước nào cũng như nhau. Ưu tiên lá bài là thói quen xác định nước đi nào mở ra nhiều cơ hội nhất về sau. Một nước lật được lá úp gần như luôn giá trị hơn một nước chỉ sắp xếp lại các lá đã thấy.

Cách áp dụng

• Luôn ưu tiên những nước lật được một lá úp trên bàn bài hơn những nước không lật được.
• Ưu tiên các cột có nhiều lá úp nhất, vì dọn được chúng cho bạn biết nhiều nhất về ván chia.
• Khi có thể lật lá ở nhiều cột, hãy chọn cột có chồng lá úp lớn hơn (nhiều giá trị ẩn hơn).
• Kiềm chế ý muốn đưa một lá lên ô đích nếu chính lá đó đang cần trên bàn bài để giải phóng một dãy.

Đọc thì dễ; làm được khi đang bị áp lực mới là phần khó. Hãy thử trên ba thế bài thật. Mỗi thế có ba nước đi hợp lệ, và chỉ một trong số đó đáng để đi.

Chiến thuật 2: tối đa độ linh hoạt của bàn bài

Vì sao độ linh hoạt quan trọng

Bàn bài là không gian làm việc của bạn. Lá bài di chuyển trên đó càng tự do, bạn càng cần ít nước đi để gỡ những thế bài rối rắm. Một bàn bài bị dồn nhiều lá cao ở trên (các lá K và Q không có dãy nào bên dưới) sẽ khiến ván bài đứng khựng lại.

Kỹ thuật thực hành

• Tránh dồn cục: đừng chồng nhiều lá cao vào cùng một cột nếu chúng không có chỗ nào để đi.
• Giữ gìn cột trống: khi một cột được dọn sạch, hãy coi khoảng trống đó là một tài nguyên quý. Chỉ lấp nó bằng một lá K mà bạn định chủ động xếp tiếp bên dưới.
• Tính trước hai nước: trước khi đặt một lá J lên lá Q, hãy tự hỏi lá J đó có đang chặn đường đến một thứ giá trị hơn ở chỗ khác không.
• Sắp đặt lá bài cẩn thận: một cột trống có thể tạm giữ một dãy bạn đang sắp xếp lại. Hãy dùng nó như một chỗ đệm, không phải chỗ ở lâu dài.

Chiến thuật 3: chọn đúng thời điểm xây ô đích

Nghịch lý của ô đích

Mục tiêu của solitaire là lấp đầy các ô đích, vậy mà đưa lá lên đó quá hăng lại có thể làm bạn chậm đi. Các lá giá trị thấp (lá 2, 3, 4) làm hai việc: chúng có thể nằm trên ô đích hoặc làm chỗ đáp cho các dãy khác màu trên bàn bài. Một khi lá đã lên ô đích, bạn mất nó như một bề mặt để chơi.

Quy tắc kinh nghiệm

Đưa Át lên ô đích ngay, vì chúng không có giá trị gì trên bàn bài. Lá 2 cũng nên đưa lên sớm. Với các lá từ 3 trở lên, hãy dừng lại và xem lá đó có đang làm chân đế trên bàn bài không trước khi đưa nó lên. Thời điểm tốt để đẩy nhanh việc xây ô đích là khi phần lớn lá úp đã được lật và các dãy trên bàn bài đã khá gọn gàng.

• Luôn đưa Át lên ô đích ngay khi chúng xuất hiện.
• Đưa lá 2 lên ô đích ngay khi lá Át cùng chất đã nằm ở đó.
• Với các lá từ 3 trở lên, hãy kiểm tra xem lá đó có đang làm chân đế trên bàn bài không trước khi di chuyển.
• Cố giữ cả bốn chất chênh nhau không quá 1–2 bậc để tránh làm kẹt các lá thấp của những chất đi chậm.

Quy tắc thì ngắn, nhưng việc cân nhắc xảy ra vài lần trong mỗi ván. Dưới đây là bốn thế bài mà một lá có thể hợp lệ đưa lên ô đích. Hãy quyết định từng thế, rồi xem lập luận có khớp với bạn không.

Chiến thuật 4: quản lý chồng bài rút và chồng bài bỏ

Cái giá của việc lật lại vòng

Mỗi lần bạn lật hết cả chồng bài rút mà không đặt được lá nào, bạn đang tăng số nước đi mà không tiến được bước nào. Trong các game solitaire có tính điểm, lật thêm vòng chồng bài rút thường bị trừ điểm. Mục tiêu là khai thác tối đa giá trị từ mỗi vòng lật.

Chiến thuật quản lý chồng bài rút

• Chuẩn bị bàn bài trước: trước khi lật từ chồng bài rút, hãy đi hết các nước có thể trên bàn bài và ô đích. Như vậy lá mới lật sẽ có nhiều chỗ đáp nhất.
• Nhớ những lá đã thấy: luyện tập dần, bạn có thể nhớ các lá quan trọng đã đi qua chồng bài bỏ và tính trước khi nào chúng xuất hiện lại.
• Đừng lật vô thức: lật từ chồng bài rút khi vẫn còn nước đi trên bàn bài là phí một vòng. Chồng bài rút nên là phương án dự phòng, không phải lựa chọn đầu tiên.
• Mẹo cho chế độ Rút 3: ở biến thể Rút 3, hãy để ý thứ tự của chồng bài bỏ. Đôi khi đáng để đi vài nước cụ thể trên bàn bài nhằm thay đổi lá nằm trên cùng chồng bài bỏ.

Chiến thuật 5: giữ cân bằng màu trên bàn bài

Vì sao cân bằng màu quan trọng

Vì các dãy trên bàn bài xen kẽ đỏ và đen (chứ không theo chất cụ thể), bạn rất dễ rơi vào tình huống, chẳng hạn, có hai lá 7 đỏ ở vị trí đánh được mà không có lá 8 đen nào để đặt một trong hai lên. Cân bằng màu nghĩa là chủ động theo dõi những màu nào đang lộ ở mỗi bậc và tránh bị trùng lặp.

Cách duy trì

• Khi được chọn giữa việc di chuyển lá 7 cơ đỏ hay lá 7 rô đỏ, hãy nhìn những lá đã lộ và chọn lá không trùng với một lá đang lộ cùng màu và cùng bậc.
• Cố giữ ít nhất một lá của mỗi chất ở các bậc giữa (4–9) trong tầm với, vì đây là những viên gạch được dùng nhiều nhất.
• Để ý khi cả hai chất cùng màu cùng bị chôn một lúc, vì điều đó chặn toàn bộ một màu ở bậc đó.

Chiến thuật 6: tính kỹ chỗ đặt lá K

Bài toán lá K

Lá K là lá duy nhất được đặt vào cột trống, và có thể xếp cả một dãy dài bên dưới nó. Nhưng một lá K đặt sai chỗ có thể biến thành tượng đài của sự lãng phí nếu bạn lấp nó bằng một dãy về sau không di chuyển được nữa.

Chọn đúng lá K

• Ưu tiên lá K đã có sẵn một lá Q khác màu để đặt lên ngay.
• Tốt hơn nữa, chọn lá K có màu khớp với một dãy dài hơn đang chờ được sắp xếp.
• Tránh đặt một lá K đơn độc vào cột trống khi chẳng có gì để xếp lên nó. Bản thân cột trống có thể hữu ích hơn khi làm chỗ sắp đặt tạm.

Chiến thuật 7: luyện nhận diện mẫu hình

Kỹ năng gắn kết mọi thứ

Những người chơi solitaire hiệu quả nhất không tính lại mọi khả năng từ đầu. Họ đã thấm các thế bài thường gặp và nhìn là nhận ra cách xử lý tốt nhất. Khả năng nhận diện mẫu hình phát triển qua luyện tập có chủ đích: chơi đều đặn, phân tích các nước đi sau mỗi ván và chủ động tìm chỗ lẽ ra mình đã có thể làm tốt hơn.

Rèn khả năng nhận diện mẫu hình

• Sau mỗi ván (thắng hay thua), hãy tua lại trong đầu các thời điểm quyết định then chốt: chỗ nào thế bài mở ra, chỗ nào bị kẹt?
• Để ý những tình huống lặp lại, chẳng hạn hai lá úp trong một cột cùng một lá ngửa không di chuyển được, và xây dựng một cách xử lý chuẩn cho từng tình huống.
• Thử chơi cùng một ván chia hai lần với những lựa chọn khác nhau để so sánh kết quả.
• Dùng tính năng hoàn tác trong các ứng dụng solitaire (một cách tiết chế) để thử những hướng đi khác và học từ đó.

Thử trên một ván bạn thực sự chơi hết được

Chơi lại cùng một ván chia là cách nhanh nhất để rèn khả năng nhận diện mẫu hình, nhưng một ván đủ 52 lá thì mất khá lâu mới lặp lại được. Bài luyện dưới đây là một ván Klondike hoàn chỉnh, thật sự có thể thắng, được thu nhỏ chỉ còn từ Át đến 4 ở cả bốn chất. Mọi luật đều là luật Klondike thật, và cả ván vừa vặn trên màn hình điện thoại. Lần nào cũng là cùng một ván chia, nên bạn có thể chơi lại, thử thứ tự khác và nhìn số nước đi của mình giảm dần. Mức par chính là lời giải ngắn nhất thực sự, nên không thể vượt qua nó. Mục tiêu là bằng được nó.

Nếu bị kẹt, đó chính là bài học: hãy tìm nước đi làm trống một cột, rồi dùng khoảng trống đó để chuyển cả một dãy và lật những gì nằm bên dưới. Chỉ một ý tưởng đó thôi đã tạo nên khác biệt giữa một đường đi 25 nước và một đường đi 40 nước.

Cần ít nhất bao nhiêu nước đi để thắng solitaire?

Mức sàn là 52 nước đi. Mỗi lá trong 52 lá đều phải được đặt lên ô đích, mỗi lần đặt là một nước, và không nước nào đặt được hai lá cùng lúc, nên không ván Klondike thắng nào có thể ít hơn thế. Mức sàn đó chỉ đạt được với một ván chia mà lá nào vừa lộ ra cũng đi thẳng lên ô đích được, không cần sắp xếp lại bàn bài và không cần lật chồng bài rút, mà trên thực tế đó là ván chia bạn gần như sẽ không bao giờ gặp.

Ván thật luôn cao hơn mức sàn vì ba lý do. Bạn chuyển lá giữa các cột trên bàn bài để lật những gì bên dưới, và mỗi lần như vậy là một nước. Bạn lật chồng bài rút, và hầu hết ứng dụng cũng tính mỗi lần lật là một nước, đó là lý do các ván Rút 3 thường có số nước thấp hơn Rút 1 trên cùng một ván chia dù khó thắng hơn: mỗi nước ra ba lá. Và bạn đi những nước không cần thiết, đây là phần duy nhất của con số mà bạn kiểm soát được.

Mỗi ứng dụng đếm một kiểu. Có nơi tính việc chuyển một dãy nhiều lá là một nước, có nơi tính cả những lá tự động lên ô đích ở cuối ván, có nơi hoàn toàn không tính lượt lật chồng bài rút. Vì vậy số nước đi chỉ so sánh được với chính nó: hãy chơi lại cùng một ván chia sau khi đọc bài này và xem con số có giảm không. Đó, chứ không phải chạy theo một mục tiêu, mới là ý nghĩa của việc theo dõi nó.

Những thói quen giúp giảm số nước đi

Không có mẹo đơn lẻ nào giảm được số nước đi. Thứ làm được điều đó là một quyết định tốt hơn một chút ở mỗi bước, lặp đi lặp lại: ưu tiên lật lá úp, giữ gìn cột trống, đừng vội đưa lá lên ô đích, và dùng các vòng lật chồng bài rút thật cẩn thận. Bốn thói quen đó cộng dồn lại, và tỷ lệ thắng sẽ tăng theo khi số nước đi giảm.

Ba bài luyện ở trên đáng chơi lại lần nữa khi bạn đã nắm cả bảy chiến thuật. Đáp án vẫn vậy, nhưng lý do sẽ trở nên hiển nhiên ở lần thứ hai. Khi đã thấy vậy, hãy thử với một ván đầy đủ: bạn có thể chơi solitaire Klondike miễn phí ngay trên trình duyệt tại đây, chế độ Rút 1 hoặc Rút 3, không cần tải về và không cần đăng ký.

Những thói quen này áp dụng được cho các biến thể solitaire khác. Hãy đọc bài Các loại solitaire: 10 biến thể để biết thêm nhiều luật chơi khác, hoặc đọc bài Vì sao mọi người yêu thích solitaire TriPeaks về TriPeaks, một biến thể thưởng cho tư duy nối chuỗi thay vì những lần sắp xếp lại dài dòng. Cùng thói quen đọc toàn bộ thế bài trước khi chạm vào lá nào cũng là thứ phân biệt người chơi giỏi trong 20 game bài vui cho 2 người như Gin Rummy và Cribbage. Nếu bạn muốn phiên bản TriPeaks trên điện thoại, Solitaire Castle Royal là game của chúng tôi: hơn 15,000 màn chơi, màn nào cũng có thể thắng mà không cần vật phẩm hỗ trợ.